برگزاری سومین همایش «ازمهندسی تا علوم انسانی»

سومین همایش «از مهندسی تا علوم انسانی» به همت موسسه حامی علوم انسانی و همکاری پردیس دانشکده فنی دانشگاه تهران در روز یکشنبه مورخ ۴ اسفند ۱۳۹۸ ساعت 12:30 الی 17 در آمفی‌تئاتر دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. لازم به ذکر است این همایش مخصوص دانشجویان دانشگاه تهران خواهد بود.

هدف اصلی این همایش معرفی رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی توسط دانش‌آموختگان رشته‌های آموزش، اقتصاد، سیاست‌گذاری، مالی و مدیریت کسب‌وکار در دانشگاه‌های مطرح جهان است. این افراد به موضوعات همچون انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی، شرایط ادامه تحصیل، آینده شغلی، چگونگی اثرگذاری رشته خود در آینده کشور خواهند پرداخت. در ادامه جهت کمک به دغدغه‌های دانشجویان فرصتی جهت پرسش و پاسخ از سخنرانان در نظر گرفته‌شده است.

سخنرانان سومین همایش «از مهندسی تا علوم انسانی»:

آقای دکتر احسان طوفانی نژاد دانش‌آموخته رشته آموزش دانشگاه علامه طباطبایی

آقای دکتر حسین جوشقانی دانش‌آموخته رشته اقتصاد دانشگاه شیکاگو

آقای دکتر سید رضا میر نظامی دانش‌آموخته رشته سیاست‌گذاری دانشگاه مونترال

آقای دکتر فرشاد حق پناه دانش‌آموخته رشته مالی دانشگاه کالیفرنیا برکلی

آقای مجید حسامی دانش‌آموخته رشته مدیریت کسب‌وکار دانشگاه اینسید

با مراجعه به لینک زیر می‌توانید در سومین همایش «از مهندسی تا علوم انسانی» ثبت نام کنید:

https://evand.com/events/e2h1398

اولین همایش «از مهندسی تا علوم انسانی» با همکاری گروه فلسفه و علم دانشگاه صنعتی شریف در روز سه‌شنبه مورخ 27 آذرماه 1397 در آمفی‌تئاتر دانشگاه صنعتی شریف با محوریت معرفی رشته‌های فلسفه، حقوق بین‌الملل، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی برگزار شد. همچنین دومین همایش « از مهندسی به علوم انسانی» با همکاری جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در روز دوشنبه مورخ 15 مهر 1398 در تالار بهمن دانشگاه صنعتی امیرکبیر با محوریت معرفی رشته‌های روانشناسی، حقوق، سیاست‌گذاری، اقتصاد و مالی، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی برگزار شد. ازجمله ویژگی این همایش‌ها استقبال چشمگیر دانشجویان و برقراری ارتباط با سخنرانان  و بیان دغدغه‌ها و کسب راه‌کار از اساتید در زمان‌های استراحت بود.

در ادامه سخنرانان اولین و دومین همایش «از مهندسی به علوم انسانی» معرفی‌شده‌اند.

آقای دکتر ابراهیم آزادگان دانش‌آموخته رشته فلسفه پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

خانم مریم انصاری دانش‌آموخته رشته حقوق بین‌الملل دانشگاه هاروارد

آقای دکتر علی صناعی دانش‌آموخته رشته علوم سیاسی دانشگاه میشیگان

آقای دکتر روح‌الله هنرور دانش‌آموخته رشته جامعه‌شناسی مدرسه اقتصاد لندن

خانم مریم مروج دانش‌آموخته رشته روانشناسی بوستون کالج

آقای دکتر علی ملکی دانش‌آموخته رشته سیاست‌گذاری دانشگاه ادینبرو

آقای دکتر محمد مروتی دانش آموخته رشته اقتصاد مالی دانشگاه تگزاس آستین

آقای دکتر علی صناعی دانش‌آموخته رشته علوم سیاسی دانشگاه میشیگان

مقام معظم رهبری: من اصرار می کنم، به علوم انسانی هم بپردازید.

حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی روز چهارشنبه 17 مهرماه سال 97 در دیدار دو هزار نفر از نخبگان جوان و استعدادهای برتر علمی، ادامه پیشرفت علمی کشور را در کوران حرکت پرشتاب علمی جهان، کاملاً ضروری و حیاتی خواندند.

ایشان در بخشی از بیاناتشان در خصوص اهمیت و ضرورت پرداختن به علوم انسانی فرمودند: بنیاد نخبگان و همه‌ی نهادهای نخبگانی به علوم مختلفی می‌پردازند، من اصرار می‌کنم، تأکید می‌کنم به علوم انسانی هم بپردازند؛ به اقتصاد بپردازند، به حقوق بپردازند، به مدیریّت‌ بپردازند؛ ما به حضور نخبگانی در اینها احتیاج داریم. دیروز که من اینجا از نمایشگاه بازدید می‌کردم یک دستگاهی را ساخته بودند، سازنده‌ی دستگاه گفت: «این دستگاه فقط در آمریکا وجود دارد و غیر از آمریکا هیچ جای دنیا این دستگاه را ندارند، این را ما خودمان ساخته‌ایم»؛ خب اینها مهم است؛ این جوان نخبه‌ای که می‌تواند در زمینه‌های فنّی، مهندسی، این‌ جور کارِ برجسته انجام بدهد -کارهایی که دیدیم و می‌دانیم و بعضی از مردم هم کارهای بسیار مهمّی که انجام گرفته را نمی‌دانند- می‌تواند در زمینه‌ی مسائل اجتماعی کشور، در زمینه‌ی مسائل اقتصادی کشور [هم]، فکر کند، راه ارائه بدهد.
برخی از مسائل کشور در زمینه‌های اقتصادی ناشی از کمبودهای تحقیق علمی است؛ جوان‌های ما باید وارد بشوند. امروز مثلاً فرض کنید در زمینه‌ی مسائل اقتصاد، مسئله‌ی تورّم، مسئله‌ی کاهش قدرت پول ملّی، مسئله‌ی اشتغال، مسئله‌ی مسکن، در زمینه‌ی مسائل اجتماعی، مسئله‌ی ازدواج، آسیب‌های اجتماعی، اعتیاد و غیره، همه‌ی‌ این مسائل، مسائلی است که با دانشِ نخبگانی، با حرکت نخبگانی جوان‌های ما می‌تواند راه‌های حلّ بسیار خوبی پیدا کند.

گزارشی از چهاردهمین دورۀ مدرسۀ تابستانی زبان‌ها و زبان‌شناسی دانشگاه لایدن

خانم ستایش دشتی برگزیده کمک هزینه شرکت در رویداد های بین المللی موسسه “حـامی علوم انـسانی”

مدرسۀ تابستانۀ زبان‌ها و زبان‌شناسی دانشگاه لایدن از شناخته‌شده‌ترین و مهم‌ترین رویدادهای زبان‌شناسی– به‌خصوص زبان‌شناسی تاریخی – جهان به شمار می‌رود. همه ساله گروه زبان‌شناسی دانشگاه لایدن، که خود در زمینۀ زبان‌شناسی هندواروپایی صاحب مکتب است، اساتید مطرح دانشگاه‌های برتر جهان را دعوت می‌کند که در مدّت دو هفته درسی در زمینۀ تخصّصی خود ارائه بدهند. این کلاس‌ها معمولاً ذیل شاخه‌های زیر گنجانده می‌شوند: زبان‌شناسی قفقازی، زبان و پیشاتاریخ، پاپیروس‌شناسی،‌ زبان‌شناسی آسیای مرکزی، زبان‌شناسی چینی، زبان‌شناسی توصیفی، زبان‌شناسی ژرمنی، زبان‌شناسی هندواروپایی، زبان‌شناسی هندی، زبان‌شناسی ایرانی، زبان‌شناسی پیش‌نیاز دورۀ ارشد، زبان‌شناسی روسی و زبان‌شناسی سامی. در این وبلاگ بعضی استادان و شرکت‌کنندگان این دوره در سال جاری، آن را معرّفی می‌کنند. سال گذشته برنامۀ کلاس‌ها بدین شکل بودند:

در سال ۲۰۱۹ که من موفّق به حضور در این دوره شدم، کلاس‌های ارائه‌شده از این قرار بودند:

کلاس‌هایی که من انتخاب کردم «ایرانی و ارمنی» پروفسور هراک مارتیروسیان ، «زبان‌شناسی و فقه‌اللغه اوستا از منظر زبان‌شناسی تطبیقی هندواروپایی» پروفسور ولیزار سادوفسکی ، «درآمدی بر زبان سغدی نامه‌های کهن و دیگر اسناد» پروفسور دزموند دورکین-مایسترارنست و «زبان‌شناسی تاریخی» پروفسور بنجامین زوشارد بودند. هزینۀ ثبت نام چهار کلاس برای دانشجویان خارج از لایدن ۶۰۰ یورو بود که می‌شد آن را در هنگام حضور در کلاس پرداخت کرد، امّا دانشجویان ایرانی به ‌علّت نبود امکان انتقال پول نمی‌توانستند از خوابگاه‌های دانشگاه استفاده کنند.
در فایل برنامۀ دوره، اساتید معرّفی کوتاهی از کلاس‌هایشان و منابع مختلفی برای پیش‌مطالعه ارائه کرده بودند، امّا از چند روز قبل از دوره تمام استادان به دانشجوهای کلاسشان ایمیل زدند و جزوۀ کلاس را برایمان فرستادند. این جزوه‌ها شامل توضیحات اساتید، مثال‌ها، متن‌ها و واژه‌نامه‌هایی بود که خود اساتید تألیف کرده بودند. به‌طور مثال، جزوۀ کلاس سغدی شامل دستور مختصر زبان سغدی، نمونۀ متن‌های سغدی و واژه‌نامۀ آن‌ها بود.
بعد از افتتاحیۀ کوچکی در یکشنبه شب ۲۱ جولای، کلاس‌های دوره رسماً از صبح ۲۲ جولای آغاز شد. آنچه در نظر من جالب آمد این بود که در هر دو کلاس اول من، ایرانی و ارمنی و کلاس اوستایی، اساتید درس را با زبان‌شناسی هندواروپایی آغاز کردند. من پیشتر تجربۀ شرکت در کلاس‌های زبان‌های باستانی در دانشگاه‌های ایران را داشتم و بعد از اولین جلسات کلاس‌هایم در لایدن، دریافتم که ناآشنایی استادان ما در ایران با مبانی زبان‌شناسی هندواروپایی از مهم‌ترین عللی است که تحقیقات این رشته در ایران ابتر مانده و ما، هرچند خودِ زبان‌های باستانی را به‌خوبی می‌آموزیم، نمی‌توانیم آن‌ها را در مقیاس بزرگتر و به‌عنوان جزئی از خانوادۀ زبان‌های هندواروپایی ببینیم و به این ترتیب چارچوبی دقیق برای مطالعات زبان‌های ایرانی تدوین کنیم. این‌گونه است که مطالعات رده‌شناسی زبان‌های ایرانی هنوز بسیار بحث‌برانگیزند و محقّقان ایرانی نیز چندان به تحقیق در زبان‌های ایرانی به‌عنوان جزئی از یک کلّ بزرگتر (مانند ایرانی باستان یا Proto-Iranian یا ایرانی میانه باستان یا Proto-Middle Iranian) نمی‌پردازند؛ حال آنکه اگر این تحقیقات پیش بروند حلّ مسائل جزئی‌تر زبانی نیز بسیار ساده‌تر خواهند شد.

سخنرانی پروفسور لوبوتسکی در افتتاحیۀ دوره

در کلاس ایرانی و ارمنی، ما ابتدا با جایگاه زبان ارمنی در میان زبان‌های هندواروپایی و مقایسۀ تحوّلات ارمنی از هندواروپایی تا ارمنی کلاسیک با تحوّلات زبان‌های هندوایرانی از هندواروپایی تا زبان‌های ایرانی میانه آشنا شدیم. بعد از ذکر مقدّمه‌ای در باب دادوستدهای زبانی زبان‌های ایرانی و ارمنی، معیارهایی به دست داده شد که بر اساس آنها می‌شد وام‌واژه‌های ایرانی را از واژه‌های اصیل ارمنی تشخیص داد. سپس اهمّیّت مطالعۀ زبان‌های ارمنی برای شناخت دقیق واژه‌های ایرانی بررسی شد. برای مثال، بعضی واژه‌ها که در شواهد ما از زبان‌های ایرانی به جا نمانده‌اند، به‌ٌصورت وام‌واژه در زبان‌های ارمنی وجود دارند و می‌توان صورت آن‌ها در زبان‌های ایرانی را از این طریق بازسازی کرد.

کلاس اوستایی از دیدگاه زبان‌شناسی هندواروپایی سه بخش مختلف داشت. آواشناسی اوستایی از دیدگاه هندواروپایی، کتابشناسی اوستا و تمرین خط. در بخش آواشناسی، ابتدا خلاصه‌ای از سیستم آوایی هندواروپایی ارائه شد و سپس تحوّلات آن تا هندوایرانی، ودایی و اوستا و در بعضی موارد زبان‌های ایرانی میانه برّرسی شد. در بخش کتابشناسی ابتدا ساختار کتاب اوستا معرّفی شد و سپس به برّرسی تصحیحات و چاپ‌های گوناگون اوستا و تحقیقات مختلف در باب اوستا پرداخته شد. همچنین پروفسور سادوفسکی در ابتدای کلاس چهار فایل حاوی کتاب‌شناسی‌های مختلف در سه موضوع زبان‌های ایرانی باستان، زبان‌شناسی اوستا و زردشتی‌گری و جنبه‌های دینی اوستا برایمان ارسال کردند. برای تمرین خطّ‌ اوستا ما می‌بایستی جملاتی را به‌عنوان تکلیف کلاسی یا سر کلاس حرف‌نویسی می‌کردیم یا حرف‌نویسی جملات اوستایی را به خطّ اوستایی می‌نوشتیم. در حین تمرین خط صورت‌های مهمّ صرفی اوستا نیز به ما درس داده شد. در جلسات نهایی نیز به خواندن و تحلیل و ترجمۀ چند جملۀ نخست آبان یشت پرداختیم.

استاد کلاس سغدی، پروفسور دزموند دورکین مایستر-ارنست استاد بازنشستۀ دانشگاه آزاد برلین بودند که هیچ زبان‌شناسی تاریخی‌ای از واژه‌نامه فارسی میانه مانویِ ایشان بی‌نیاز نیست. پروفسور مایسترارنست به رغم سکتۀ مغزی و کهولت سن، جزوه‌ای مفصّل برای درس سغدی ما فراهم کرده بودند. ابتدا خلاصه‌ای از دستور زبان سغدی به ما درس داده شد و سپس به خواندن متون سغدی – از ساده به دشوار – پرداختیم. در حین خواندن این متون که غالباً نامه‌های افراد سغدی‌زبان آسیای مرکزی بودند، پروفسور مایستر-ارنست وقایع تاریخی و دادوستدهای فرهنگی سغد با نواحی همسایه را برای ما توضیح می‌دادند.

کلاس آخر من به‌طور کل درمورد اصول و روش‌های زبان‌شناسی تاریخی بود. بعد از تجربۀ کلاس‌هایی در موضوع زبان‌های باستانی ایران در دانشگاه تهران دریافته بودم که یکی از بزرگترین نیازهای این رشته در ایران آموزش تئوری زبان‌شناسی است. به همین علّت این کلاس را نیز انتخاب کرده بودم که بتوانم با ترمینولوژی رشته بیشتر آشنا بشوم. در این کلاس به‌ترتیب تحوّلات لغوی، تحوّلات آوایی، تحوّلات واجی، تحوّلات مورفولوژیک و نحوی، خویشاوندی زبان‌ها، رویکرد تطبیقی، بازسازی درونی زبان‌ها، علل تحوّلات زبانی و ارتباطات زبان‌ها آموخته شدند و هر کدام از این موضوعات با تمرین‌هایی همراه بود که درک ما از موضوع و ترمینولوژی را عمیق‌تر می‌کرد.

به‌جز بعضی برنامه‌های تفریحی که در عصرها برای ما تدارک دیده شده بودند (مانند بوفۀ شام یا تور قایق)، از بهترین بخش‌های این برنامه سخنرانی‌های استادان مختلف بود. در طول دوره پنج سخنرانی برگزار می‌شد که من در سه مورد از آن‌ها که مربوط به زبان‌شناسی هندواروپایی بود شرکت کردم. موضوعات این سخنرانی‌ها از این قرار بود: تبار هندواروپاییان از دیدگاه زبان‌شناسی، باستان‌شناسی و DNAهای باستان (پروفسور دیوید آنتونی )؛ هیتی کنیشی، قدیم‌ترین نمونۀ زبان‌های هندواروپایی (پروفسور آلوین کلوک‌هورست )؛ چاه‌ها و تنورهای سینتاشا و ایزد هندوایرانی اپام نپات (پروفسور الکساندر لوبوتسکی ). این سخنرانی‌ها جدیدترین پیشرفت‌های مطالعات زبان‌شناسی هندواروپایی را به تصویر می‌کشیدند. مهم‌ترین آموختۀ من از این جلسات این بود که از آنجا که بسیاری از سؤال‌های مطرح‌شدۀ سخنرانان در این جلسات به کمک یافته‌های علوم دیگر پاسخ داده می‌شدند، این جلسات نشان می‌دادند که زبان‌شناسان تاریخی از علوم دیگری چون باستانشناسی یا دیرینه‌شناسی بی‌نیاز نیستند، هرچند که تصوّر غالب این است که باستانشناسان و دین‌شناسان و دیرینه‌شناسان از یافته‌های زبان‌شناسان استفاده می‌کنند که موضوعی را رد یا اثبات کنند.

این دورۀ دوهفته‌ای، جدا از آموزه‌های علمی‌اش، چند دستاورد بزرگ دیگر نیز برای من داشت. یکی این بود که توانستم با محقّقان مختلفی که در سراسر دنیا حوزه‌های پژوهشی مشابه به من دارند آشنا بشوم. از استادان بزرگ و پیشکسوت تا دانشجویانی که مانند من در ابتدای راه مطالعاتشان بودند، همه و همه به من نشان دادند که حوزۀ فعّالیّت‌ها در این رشته چقدر گسترده است و این موضوع که می‌شد در باب آموخته‌ها، یافته‌ها و دیدگاه‌ها با تمام این افراد صحبت کرد و به تبادل آرا پرداخت فرصتی بود که به‌گمانم نمی‌توانست به این ابعاد در جای دیگری تکرار شود. امّا دستاورد بزرگ‌تر مدرسۀ تابستانۀ زبان‌ها و زبان‌شناسی لایدن برای من این بود که مرا با دریایی کرانه‌ناپدید از تحقیقات و مطالعات روبه‌رو کرد؛ دریایی که ما در ایران، بخشی به علل سیاسی-اجتماعی و بخشی به سبب کم‌کاری خودمان، از آن غافلیم. مطالعات زبان‌شناسی تاریخی امروزه در دنیا بسیار گسترده شده‌اند و شیوۀ آموزش و پژوهش آن‌ها نیز دستخوش تحوّلات بسیاری شده است. اینها همه در حالیست که در ایران ما هنوز با کتابهای درسی قرن نوزدهمی کار می‌کنیم، نوشته‌هایمان ساختار علمی دقیقی ندارند و از یافته‌های نو بی‌خبریم و معمولاً به منابع بسیار قدیمی ارجاع می‌دهیم، و چنان از مراکز تحقیقی دوریم که حتّی مقالات و کتاب‌های ارزشمند استادان و پژوهشگران ما، اگر در ایران چاپ شوند، غالباً به سمع و نظر محقّقان خارجی نمی‌رسند. گذراندن این دوره مرا مصمّم کرد که به‌زودی برای یادگیری زبان‌شناسی تاریخی هندواروپایی به یکی از دانشگاه‌های برتر اروپا بروم و بکوشم که چارچوب نظری لازم برای کار روی زبان‌های ایرانی را از این طریق فراهم بیاورم. امیدوارم در رسیدن به این هدف موفّق شوم و بتوانم روزی درس‌های زبان‌شناسی هندواروپایی را به کلاس‌های درس رشتۀ زبان‌های باستانی دانشگاه تهران بیاورم.

 

گزارشی از بیست‌ و یکمین امین کنفرانس انجمن اروپایی روانشناسی شناختی

خانم راحله شفایی برگزیده کمک هزینه شرکت در رویداد های بین المللی موسسه “حـامی علوم انـسانی”

روانشناسی شناختی، مطالعه علمی فرآیندهای ذهنی مانند توجه، استفاده از زبان، حافظه، درک، حل مسئله، خلاقیت و تفکر” است. بخش عمده‌ای از کارهایی که از روانشناسی شناختی حاصل شده است در سایر رشته¬های مدرن دیگر مانند علوم شناختی و مطالعات روانشناسی از جمله روانشناسی تربیتی، روانشناسی اجتماعی، روانشناسی شخصیت، روانشناسی ناهنجاری‌ها، روانشناسی رشد، زبانشناسی و اقتصاد ادغام شده است.
انجمن اروپایی روانشناسی شناختی یک جامعه علمی پویا است که محلی را برای ارائه، بحث و پرورش پژوهش‌های حال حاضر روانشناسی شناختی و رشته‌های مرتبط، با تاکید بر همکاری و تبادل اطلاعات بین محققان در کشورهای مختلف اروپایی، فراهم می‌کند. این انجمن 34 سال پیش تاسیس شد و اکنون دارای 800 عضو از سراسر اروپا و خارج از آن می‌باشد؛ عضویت در انجمن به یکی از سه شکل در ارتباط ، تمام و بازنشسته ممکن است. برگزاری کنفرانس‌های منظم دوسالانه و مدارس تابستانی موفق (برای دانشجویان) و راه‌اندازی مجله‌ی Journal of Cognition از جمله‌ی بارزترین فعالیت‌های این انجمن برای تحقق اهداف در نظر گرفته شده هستند. همچنین به تازگی برگزاری کارگاه‌های تحقیقاتی به عنوان یک عامل شتاب‌دهنده در ایجاد و شبکه‌بندی گروه‌های پژوهشی نوظهور در روانشناسی شناختی آغاز شده است. سایر اشکال ارتباطی شامل وب سایت، صفحه فیس بوک، حساب توییتر و خبرنامه‌های رسمی است که به تمام اعضا ارسال می‌شوند. انجمن دارای قانون اساسی و کمیته‌ای است که بر عملکرد آن نظارت می کند.
کنفرانس 2019 با همکاری تنی چند از اساتید، پست داک‌ها و دانشجوهای دکترای گروه علوم اعصاب شناختی و روان- زبان‌شناسی دانشگاه La Laguna تنریف در هتل La Pirámide de Arona” (Mare Nostrum Resort) واقع در جزیره تنریف، از مجموعه جزایر قناری کشور اسپانیا از 25 تا 28 سپتامبر برگزار شد. 901 پژوهشگر از حدود 40 کشور جهان در این کنفرانس حضور داشتند و در این میان نام کشورهایی از آمریکای لاتین، آسیا و استرالیا نیز به چشم می‌خورد.

به رسم دوره‌های پیشین، پیش از مراسم آغازین، در روز اول کنفرانس چند رویداد فرعی برگزار شد. در یکی از این رویدادها، کمیته‌ی برگزارکننده سمپوزیوم ویژه‌ای راجع به میراث آزمایش‌هایی که ولفگانگ کوهلر از یک قرن پیش در تنریف انجام داد ارائه کرد و گذشته روانشناسی را با تحقیقات فعلی پیوند داد. در رویدادی دیگر به نقش زنان در روانشناسی شناختی طی 30 سال گذشته از جنبه‌های مختلف پرداخته شد. برنامه اصلی کنفرانس متشکل از 4 سخنرانی‌ کلیدی، 5 دوره سمپوزیوم¬ هر یک متشکل از 8 عنوان و هر عنوان متشکل از 5 سخنرانی (در مجموع 200)، 3 دوره ارائه¬ شفاهی هر یک متشکل از 8 عنوان و هر عنوان متشکل از تعدادی سخنرانی (در مجموع 160) و 4 جلسه ارائه پوستر (در مجموع 490) بود. مباحث پوشش داده شده در کنفرانس بسیار متنوع بود اما وزن جلسات زبان شناسی (به واسطه‌ی حیطه‌ی مطالعاتی تیم برگزارکننده) خودنمایی می‌کرد؛ عصب شناسی زبان، پردازش زبان، یادگیری زبان، دو زبانگی و توسعه‌ی زبان از جمله عناوینی بود که شرکت‌کنندگان این حوزه به ایراد سخنرانی یا ارائه پوستر پرداختند.

کیفیت برگزاری کنفرانس در سطح بسیار بالایی بود: تیم اجرایی اصلی، با کمک گرفتن از دانشجویان داوطلب محلی و خارجی (در ازای عدم پرداخت هزینه ثبت نام)، احاطه‌ی خوبی روی روند اجرای کنفرانس داشت. تمامی اعضا توسط گروهی در واتس اپ با یکدیگر در ارتباط بودند. زمان‌بندی‌ها کاملا مطابق برنامه انجام می‌گرفت، مشکلات پیش آمده ظرف مدت زمان بسیار کوتاهی برطرف می‌شد.
کیفیت پذیرایی عالی بود؛ غذاها متنوع و مناسب با هر نوع ذائقه و رژیم غذایی. دورهمی‌های کنفرانس علاوه بر نهارها و پذیرایی‌های میان وعده که در زمان ارائه پوسترها ترتیب داده شده بود، شامل مهمانی کوکتل مراسم آغازین، شام کنفرانس (که البته من در آن شرکت نداشتم) و بازدید از پارک ملی و کوه آتشفشان تیدی در پایان کنفرانس بود.

اطلاعات کامل این کنفرانس را می‌توانید اینجا ببینید. ESCoP 2021 در فرانسه برگزار خواهد شد.

باعث خرسندی است که بگویم من تنها شرکت کننده‌ی ایرانی از کشور ایران در این کنفرانس با دو پوستر بودم. این مسئله از آن جهت برایم غرور آمیز است که توانستم نام کشورم را در عرصه‌ی پژوهش پر رنگ جلوه دهم. در ارتباطات غالبا از من می‌پرسیدند چند وقت است خارج از ایران پژوهش می‌کنی؟ و وقتی می‌گفتم در موسسه‌ای داخل ایران دانشجو هستم و همچنین وقتی متوجه می‌شدند که با دو پوستر آمده‌ام بسیار تحسین می‌کردند. در این رویداد من موفق به دیدار استادانی شدم که مقالاتشان را پیشتر مطالعه کرده بودم و همچنین با استادان جوانی آشنا شدم که تا امروز نمی‌دانستم در زمینه‌ی علاقمندی‌های من پژوهش می‌کنند و باز هم توانستم از برخی مطالعات ارائه شده در جهت توضیح نتایج آزمایشاتم بهره ببرم. همچنین با توجه به اینکه به عنوان نیروی داوطلب در تیم برگزاری فعالیت داشتم، دید خوبی نسبت به اداره یک کنفرانس و نیز دوستان خوبی از جزیره تنریف و چین پیدا کردم.
برخی مشاهدات و نکات جالب توجه در کنفرانس:
• تیم برگزاری در راستای حفظ محیط زیست، بطری‌های آلومینیومی را جایگزین بطری‌های پلاستیکی کرده بود. این بطری‌ها در بسته‌هایی که هنگام ثبت نام به شرکت کنندگان داده می‌شد برای نوشیدن آب در اختیار آنها قرار می‌گرفت. در همین راستا همچنین از دادن مستندات کنفرانس (برنامه و کتابچه‌ی چکیده‌ها) به صورت کاغذی خودداری شد و تمام مستندات به صورت الکترونیکی در وبسایت کنفرانس در اختیار شرکت‌کنندگان قرار داشت.
• در تمامی مدت کنفرانس موزهای معروف تنریف در سالن پوستر (سالن پذیرایی) روی میز به رایگان سرو می‌شد.
• حضور نوزادان و خردسالان به همراه والدین شرکت‌کنندگان از دیگر نکات قابل توجه در کنفرانس به نظر می‌رسید! برنامه‌ریزی و هماهنگی میان والدین برای نگهداری از فرزندان و شرکت در جلسات کنفرانس حکایت از دیدگاه متفاوتی به زندگی و فرزندپروری در جوامع اروپایی داشت که جای تأمل دارد.

گزارشی از نشست انجمن اروپایی روانشناسی اجتماعی با محوریت موضوع: ” پدیده های اجتماعی از منظر تعارضات شناختی “

خانم راحله شفایی برگزیده کمک هزینه شرکت در رویداد های بین المللی موسسه حـامی علوم انـسانی

انجمن اروپایی روانشناسی اجتماعی حدود 50 سال پیش با هدف ارتقاء کیفیتِ تحقیقات در زمینه روانشناسی اجتماعی در اروپا با محوریت ارتباط بیشتر بین محققان ای حوزه در کشورهای مختلف اروپایی بنیان‌نهاده شد؛ چرا که پیشتر این اجتماع روانشناسان اجتماعی بیشتر از تعاملات با همتایان آمریکایی خود بهره می‌بردند. بارزترین فعالیت این انجمن برای تحقق این هدف، برگزاری نشست‌های عمومی بوده است که هر سه سال یک بار در اروپا برگزار می‌شود، و در آن پژوهشگران به بیان دستاوردهای علمی خود در موضوعاتِ مختلفِ روانشناسی اجتماعی می‌پردازند. علاوه بر این، فعالیت‌های مهم دیگری نیز در راستای ارتقاء تعاملات و همکاری بین روانشناسان اجتماعی اروپا همواره در دستور کار این انجمن قرار داشته است؛ از جمله برگزاری مدارس تابستانی برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی روانشناسی اجتماعی و نیز نشست‌های کوچکتر و متمرکز که بدون قاعده‌ی زمانی مشخص، به فراخور نیاز برگزار می‌شوند. این جلسات علاوه بر فواید آموزشی زودهنگام، دوستی‌های ماندگار و همکاری‌های پژوهشی را در پی دارد. علاوه بر تقویت ارتباط بین روانشناسان اجتماعی اروپا، اقداماتی را در راستای دیده شدن و مطرح شدن انجمن در سطح بین المللی انجام داده است. راه‌اندازی مجله European Journal of Social Psychology بی تردید از اساسی‌ترین این اقدامات بوده است.
نشست با عنوان پدیده های اجتماعی از منظر تعارضات شناختی که بنده در آن شرکت کردم نیز، از نشست‌های کوچک و تخصصی این انجمن بود که با همکاری تنی چند از اساتید و پست داک‌ها و دانشجوهای دکترای روانشناسی اجتماعی و شناختی در پردیس ماکس پلانک شهر توبینگن آلمان طی روزهای 4 و 5 جولای 2019 برگزار شد.
تعارضات شناختی در زندگی (اجتماعی) روزمره‌ی ما ساری و جاری و البته حائز اهمیت هستند. از مسائل پیش پا افتاده‌ای نظیر اینکه برای نهار چه چیزی بخوریم یا با کی بخوریم تا بروز تناقض در اهداف و نگرش‌ها، و بالاتر از آن مسائل اخلاقی مهمتری نظیر اینکه آیا باید به برخی افراد (مثلا مهاجران) اطمینان کنیم یا خیر. از این رو، پژوهشگران شناخت اجتماعی مدتهاست در پی یافتن پشتوانه‌های اجتماعی، انگیزشی و عاطفی و پیامدهای تعارض علاقه ‌مند شده‌اند. توسعه نظری و تجربی در این زمینه از بینشِ روانشناسی شناختی نسبت به موضوع تعارض بهره فراوانی برده است. در عوض، پژوهش‌ها پیرامون تعارض از نقطه نظر روانشناسی شناختی به تصدیق اهمیت عوامل اجتماعی و انگیزشی در عملکرد و حل تعارض‌ها پرداخته است. در نتیجه اخیرا تلاشهای زیادی برای ادغام این دو رویکرد متفاوت صورت گرفته است.
با هدف درنوردیدن مرز بین رواشناسی اجتماعی و شناختی در نشست مذکور، 34 پژوهشگر از هر دو رشته (18 خانم و 16 آقا؛ 9 دانشجوی دکترا) و از 11 کشور جهان: آلمان، هلند، لهستان، سوئد، ایتالیا، فرانسه، سوییس، انگلستان، ایران، آمریکا و اسرائیل به ایراد سخنرانی و ارائه دستاوردهای علمی خود پرداختند. انتخاب و توزیع سخنرانی‌ها در نشست بگونه‌ای بود که ضمن پوشش طیف وسیعی از سوالات پژوهشی با رویکردی چندوجهی به بررسی صورت‍های مختلف تعارضات شناختی (انگیزشی ، نگرشی ، رفتاری ، تصمیم‌گیری ) پرداخته شد.

این نشست با یک دورهمی غیر رسمی در بافت قدیمی و تاریخی توبینگن عصر چهارشنبه (3 جولای) به صرف شام آغاز شد و طی آن شرکت‌کنندگان آشنایی مختصری با یکدیگر پیدا کردند. بخش علمی نشست به طور رسمی روز پنجشنبه با مقدمه ای از دکتر Roland Deutsch و ارائه چارچوبِ نظریِ نشست کلید خورد. در این مقدمه وی به سطوح مختلفی که در آن تعارض می‌تواند رخ دهد اشاره کرد:
تعارضات شاختی در سه سطح خرد ، متوسط و کلان قابل دسته بندی هستند. در سطح خرد محوریت تعارضات بر تضاد بین محرک‌ها، بین پاسخ‌ها یا بین محرک و پاسخ در یک تکلیف است. تکالیف Flanker، Priming، Simon و Stroop مثال‌هایی از تعارض شناختی در سطح خرد هستند. در سطح متوسط، تعارضات در سطح بالاتری از شناخت انسان قرار می‌گیرند مانند تعارض بین منافع، باورها و اهداف با یکدیگر و نیز تعارض آنها با رفتار و عمل. تعارضات در سطح متوسط به موضوعاتی نظیر ناهماهنگی شناختی ، تصمیم‌گیری‌های اخلاقی ، انتخاب در امتداد زمان ، دوگانگی و رویکرد-اجتناب می‌پردازد. در سطح کلان، تعارضات اجتماعیِ بین فردی و بین گروهی برجسته می‌شوند؛ موضوعاتی نظیر رقابت ، مبارزه ، نابرابری و معماهای اجتماعی.

این سه سطح دربردارنده‌ی وسعت موضوعاتی بود که قرار بود در نشست پوشش داده شود. شرکت‌کنندگان نیز ترغیب شدند از این چارچوب در سخنرانی‌های خود به منظور مشخص کردن مشترکات و اختلافات بین انواع مختلف تعارض استفاده کنند. در نتیجه یک جو متمرکز و سازنده ایجاد شد که در آن شرکت‌کنندگان درباره یافته‌های پژوهش‌های ارائه شده و دیدگاه‌های نظری فراگیر بحث و گفتگو کردند. این بحث‌ها در وقفه‌های استراحت و دورهمی‌های اجتماعی از جمله شام و قایق سواری در رودخانه نکار نیز حتی ادامه یافت.
دو روز اصلی نشست با ترکیبی از سخنرانی‌های مفصل و اشاره‌ای با بالاترین کیفیت همراه بود. روز پنجشنبه، جلسات شامل موضوعاتی از جمله چگونگی تأثیر تعارض بر فرآیندهای توجه و عملکردهای اجرایی، نحوه ارتباط تعارض با برآورده نشده انتظارات (به عنوان مثال غافلگیری، تغییر باور) و پدیده‌های اجتماعی (به عنوان مثال تغییر نگرش نسبت به گروه‌های غیر ) بود. جمعه با جلسه‌ای درباره رابطه بین تعارض و احساس (به ویژه احساس منفی) آغاز شد و با پژوهش‌هایی در مورد روش‌های مختلف تأثیر تعارض بر پردازش اطلاعات (به عنوان مثال چند تکلیفی ، اتخاذ دیدگاه ، خلاقیت) ادامه یافت. دو جلسه‌ی نهایی حول عناوین دوگانگی و ناهماهنگی شناختی بودند. به صورت دقیق‍تر هر یک از عناوین زیر در یک هر جلسه متشکل از 4 یا 5 سخنرانی به بحث گذاشته شد.
• Conflict in social setting
• Expectancy Violations
• Conflict and attention / executive functions
• Conflict and affect
• Conflict information processing
• Ambivalence
• Dissonance

در پایان نشست در مورد اینکه چگونه این نشست فهم ما را تعارضات شناختی، با توجه به سطوح پیشنهادی تعارض بهبود بخشیده است صحبت شد. همچنین ایده‌هایی در مورد پروژه‌های آینده و امکان‌سنجی برگزاری مجدد نشستی مشابه در آینده مورد بحث قرار گرفت.
از دیدگاه بنده، شرکت در چنین نشست‌های کوچک اما تخصصی به دلیل تمرکز موضوعی و ارتباط با افرادی که دقیقا متمرکز روی زمینه‌ مورد فعالیت شرکت‌کننده هستند، حتی از شرکت در کنفرانس‌های جامع‌تر و بزرگتر می‌تواند فایده‌مند تر باشد. مهمترین دستاوردهای شخصی بنده از این سفر را می‌توان در سه مورد زیر ذکر کرد:
1- از طریق یکی از اساتید شرکت‌کننده (Dr. Torun Lindholm) به مقاله‌ای نسبتا قدیمی اما بسیار مرتبط و کارامد با موضوع رساله دکترای خود دسترسی پیدا کردم که نقطه عطفی در تفسیر نتایج پژوهشم شد. همچنین از این طریق به نویسنده‌ی ارشد آن مقاله (Dr.Ola Svenson)، به منظور راهنمایی گرفتن در جهت تکمیل رساله‌ی خود معرفی شدم.
2- توانستم ارتباط معناداری بین موضوع رساله‌ی خود و کار پژوهشی دیگری که در دوره‌ی دکترا انجام دادم بیایم. در واقع موضوع رساله‌ی اینجانب در حد واسط سطح متوسط و کلانِ تعارض و دیگر کار پژوهشی اینجانب، در حد واسط سطح خرد و کلان تعارض تعریف می‌شود. این مهم کمک شایانی به وصل این دو موضوع و گنجاندن آن در رساله تحت عنوان مشترک cognitive conflicts in social phenomena می‌کند.
3- در نتیجه‌ی بحث‌ها سوال جدیدی روی داده‌هایی که گرفته‌ام ایجاد شده است: آیا تغییر ترجیحات ناشی از انتخاب با اعتماد به نفس حین انتخاب ارتباط معنا داری دارد؟ اگر پاسخ مثبت است این ارتباط مثبت یا منفی است؟ پاسخ به سوال نیازمند بررسی و تحلیل است که در برنامه‌های پیش رو به آن پرداخته خواهد شد.